19 lutego obchodzimy Dzień Nauki Polskiej – święto ustanowione w rocznicę urodzin Mikołaja Kopernika i przypominające o dorobku kolejnych pokoleń badaczy. W Łukasiewicz – PORT widzimy polską naukę w szerokim, międzynarodowym kontekście.
Polska nauka – jak każda – jest częścią systemu zależności i powiązań, w którym sukces mierzy się nie indywidualnymi osiągnięciami, lecz zdolnością do realnej współpracy w międzynarodowych konsorcjach. Systemu, w którym wyzwania są wspólne dla całego europejskiego obszaru badawczego, a problemy społeczeństw, na które nauka ma przecież odpowiadać, mają charakter globalny.
Umiędzynarodowienie jako element codziennej praktyki
Obecność w europejskim systemie grantowym nie jest już prestiżowym dodatkiem, a stała się warunkiem prowadzenia badań na konkurencyjnym poziomie. Realizacja projektów w ramach programów Horizon Europe, European Research Council (ERC) czy European Innovation Council (EIC) to efekt długofalowych strategii rozwoju instytucji i konkretnych naukowców, a nie jednorazowych sukcesów.
To w ramach tych mechanizmów dr Mykhailo Batiuk będzie analizował biologiczne podłoża zaburzeń stresu pourazowego (PTSD) – jako miejsce realizacji grantu ERC i naukowej współpracy wybrał Łukasiewicz – PORT. Dr Rohit Shrivastava w ramach MSCA Postdoctoral Fellowships rozwija narzędzia wczesnej diagnostyki choroby Huntingtona, a jako instytucję hostującą również wybrał wrocławski instytut. Prof. Bastian Hengerer objął niedawno kierownictwo nad Centrum P4Health, by wraz z zespołem Łukasiewicz – PORT tworzyć podstawy dla precyzyjnego fenotypowania i biobankowania danych biologicznych.
Wybór Polski jako miejsca pracy był dla nich podyktowany dostępem do konkretnej infrastruktury badawczej, współpracy z naukowcami na miejscu i możliwością rozwoju – prowadzenia badań translacyjnych, które w perspektywie mogą przełożyć się na nowe metody terapeutyczne.
Transfer wiedzy i doświadczeń
Umiędzynarodowienie polskiej nauki ma też drugi wymiar – naukowców, którzy po latach pracy w zagranicznych ośrodkach, zdecydowali się na rozwijanie swojej kariery i grup badawczych w Polsce. Wraz z powrotem do kraju wnieśli do rodzimych instytucji doświadczenie innych systemów, modeli pracy i zarządzania projektami, zawodowe kontakty i możliwości budowania kolejnych międzynarodowych partnerstw. Z ich dorobku naukowego i ścieżek zawodowych korzystają teraz młodzi naukowcy w ich zespołach.
Dr Mateusz Kucharczyk, po latach pracy w Wielkiej Brytanii, zdecydował się w Łukasiewicz – PORT zbudować od podstaw laboratorium neurofizjologiczne i stworzyć nowe środowisko badawcze. Dr hab. Marek Wagner po 15 latach badań w ośrodkach m.in. w Norwegii i Japonii, kontynuuje badania nad czerniakiem we Wrocławiu. Dr hab. Patrycja Gazińska po powrocie do Polski z King’s College London rozpoczęła rozwój patologii przestrzennej – dziedziny, którą jeszcze kilka lat temu nikt inny się w naszym kraju nie zajmował – i budowę jednego z największych biobanków.
Podobnie rozwijały się kariery wielu innych naukowców, którzy są obecnie liderami i mentorami w Łukasiewicz – PORT, a ich zespoły są równorzędnymi i atrakcyjnymi partnerami dla międzynarodowych konsorcjów.
Nauka jako proces globalny
Choć w Łukasiewicz – PORT traktujemy publikacje jako efekt wykonanej pracy, a nie cel sam w sobie, to ranga czasopism, w których się ukazują jest wskaźnikiem obecności polskich naukowców w światowej nauce. Wyniki prac naszych grup badawczych publikowane w takich tytułach jak Nature, Translational Psychiatry czy Applied Physics Reviews pokazują, że krajowe jednostki prowadzą badania spełniające najwyższe światowe standardy badań naukowych.
Publikacje, realizowane granty, międzynarodowe zespoły badawcze i partnerstwa to nasz wkład w rozwój nauki, nie tylko polskiej. To właśnie dzięki wymianie wiedzy i doświadczeń między naukowcami z różnych krajów powstają projekty przynoszące wymierne rezultaty.
