Kolejni naukowcy Łukasiewicz – PORT ze stopniem doktora habilitowanego. To nie tylko istotny moment ich kariery, ale też ważny element długofalowej strategii instytutu, nastawionej na rozwój samodzielnych zespołów badawczych i kształcenie kolejnych pokoleń naukowców.
Dwa obszary badawcze, dwie komplementarne ścieżki
Dr hab. Marek Wagner kieruje Grupą Badawczą Odporności Wrodzonej. Jego badania koncentrują się na immunologii nowotworów, ze szczególnym uwzględnieniem czerniaka – najbardziej agresywnej postaci nowotworu skóry.
Dr hab. Heng-Chang Chen jest natomiast wirusologiem molekularnym, stojacym na czele Grupy Badawczej Wirusologii Ilościowej. Realizuje między innymi badania nad wirusem HIV, w których łączy podejście eksperymentalne z analizą danych biologicznych.
Obaj naukowcy rozwijają w Łukasiewicz – PORT długofalowe programy badawcze, czerpiąc z doświadczeń zdobywanych w różnych ośrodkach badawczych na świecie.
Odporność wrodzona i czerniak
Dr hab. Marek Wagner od ponad dekady bada, w jaki sposób układ odpornościowy wpływa na rozwój nowotworów. W centrum jego zainteresowań znajduje się czerniak oraz mechanizmy odporności wrodzonej, które mogą hamować jego rozwój. Stopień doktora uzyskał na Uniwersytecie w Bergen, gdzie prowadził badania nad rolą mikrośrodowiska guza, w tym nad wpływem tkanki tłuszczowej na rozwój naczyń krwionośnych w guzie. Część tych prac realizował w Harvard Medical School i Children’s Hospital Boston.
Istotnym momentem kariery naukowca były także badania prowadzone w Japonii, w laboratorium prof. Shigeo Koyasu, dotyczące wrodzonych komórek limfoidalnych grupy 2 (ILC2). – Komórki, które pierwotnie kojarzone były głównie z odpowiedzią przeciwpasożytniczą, okazały się mieć właściwości hamujące rozwój czerniaka. To całkowicie zmieniło sposób myślenia o roli odporności wrodzonej w nowotworach – opowiada Wagner.
Jak podkreśla badacz, habilitacja miała dla niego również wymiar retrospektywny: –Habilitacja była dla mnie momentem zatrzymania się i spojrzenia całościowo na to, co udało mi się dotychczas zrobić. To raczej podsumowanie pewnego etapu i możliwość uporządkowania własnej ścieżki badawczej niż cel sam w sobie.
Jego zespół badawczy założony w 2023 w Łukasiewicz – PORT pracuje obecnie nad rozszerzeniem analiz czerniaka o materiał ludzki oraz rozwojem projektów o potencjale translacyjnym, realizowanych we współpracy z ośrodkami klinicznymi.
Habilitacja – decyzja w międzynarodowej karierze naukowej
Dr hab. Heng-Chang Chen uzyskał stopień doktora nauk mikrobiologicznych na Uniwersytecie Humboldta w Berlinie. Już na etapie studiów doktoranckich w Niemczech zetknął się z systemem habilitacyjnym, który funkcjonuje również w części krajów niemieckojęzycznych. – Myśl o habilitacji nie była mi więc zupełnie obca. Wiedziałem, czym jest ten etap kariery i jaką pełni rolę w systemach akademickich – podkreśla badacz.
Po doktoracie prowadził badania w Hiszpanii i Francji, gdzie rozpoczął swoją pracę nad wirusem HIV. Do Polski przyjechał jako dojrzały naukowiec, obejmując w 2022 roku kierownictwo grupy badawczej w Łukasiewicz – PORT.
Jak podkreśla naukowiec, habilitacja – choć nieobowiązkowa w wielu krajach – w polskich realiach pełni bardzo konkretną funkcję: – To nie jest tylko kwestia tytułu. Habilitacja oznacza realną samodzielność – możliwość prowadzenia doktorantów, większego zaangażowania w dydaktykę i pełnego uczestnictwa w życiu akademickim. Dla mnie był to świadomy krok związany z dalszym rozwojem kariery w Polsce – mówi dr hab. Chen.
Proces habilitacyjny wymagał przygotowania spójnego cyklu publikacji, wykazania mobilności naukowej, doświadczenia grantowego i kompetencji mentoringowych. Szczególnym wyzwaniem dla wirusologa była konieczność przygotowania dokumentacji zarówno w języku angielskim, jak i polskim, jednak cały proces przebiegał przy wsparciu instytucjonalnym i życzliwym podejściu komisji habilitacyjnej.
Lider promotorem
Uzyskanie stopnia doktora habilitowanego przez dwóch liderów zespołów badawczych wpisuje się w model rozwoju zespołów realizowany w Łukasiewicz – PORT. – Doktorant, żeby prawidłowo się rozwijać, musi mieć promotora. Naturalnym promotorem jest lider zespołu badawczego, w którym doktorant prowadzi badania. Żeby jednak pełnić tę rolę w Polsce, konieczna jest habilitacja. Mówiąc o samodzielności naukowej, mamy na myśli realną możliwość kształcenia – pierwszeństwo do uczenia, prowadzenia doktorantów i pełnego uczestnictwa w życiu akademickim. Połączenie ról lidera i promotora to najbardziej naturalna droga rozwoju, zarówno dla naukowca, jak i dla doktoranta – podkreśla dyrektor Łukasiewicz – PORT, prof. Jarosław Bosy.
