Centra B+R
Centrum P4Health
Centrum Doskonałości Precyzyjnego Fenotypowania i Bankowania Danych Biologicznych P4Health to samodzielny departament i innowacyjna jednostka badawczo-rozwojowa w strukturze Łukasiewicz – PORT. Misją centrum jest przyspieszenie rozwoju i wdrażania medycyny spersonalizowanej w Polsce i w Europie, połączenie badań naukowych, praktyki klinicznej i przemysłu w środowisko współpracy, w którym innowacje bezpośrednio przekładają się na poprawę opieki nad pacjentem.
P4Health działa w oparciu o finansowanie pozyskane z projektu Teaming for Excellence (Horyzont Europa), Międzynarodowej Agendy Badawczej (Fundacja na rzecz Nauki Polskiej) oraz dofinansowania Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego.
Działalność naukowa centrum koncentruje się na dwóch obszarach badawczych: neurobiologii i psychiatrii translacyjnej oraz onkologii i neuroonkologii.
Pracami centrum kieruje prof. Bastian Hengerer, neurobiolog z ponad 30-letnim doświadczeniem w globalnym przemyśle farmaceutycznym.
Dyrektor Centrum P4Health,
prof. Bastian Hengerer
Grupy badawcze
Grupa Badawcza Immunoterapii
Zajmujemy się rozwojem terapii przeciwnowotworowych w oparciu o układ odpornościowy. Koncentrujemy się na metodach stymulowania, modyfikowania i wzmacniania odpowiedzi immunologicznej, prowadzącej do niszczenia komórek nowotworowych. Naszym celem jest również identyfikacja nowych celów terapeutycznych oraz opracowywanie nowatorskich technologii, które mogą zwiększyć skuteczność i bezpieczeństwo immunoterapii.
Grupa Badawcza Neuropsychiatrii Translacyjnej
Badamy jak ekspozycje środowiskowe kształtują podatność na zaburzenia neuropsychiatryczne i neurodegeneracyjne w ciągu życia i pokoleń. Wspierani przez ERA-Net, Wspólny Program UE dla Badań nad Chorobami Neurodegeneracyjnymi (JPND) oraz Narodowe Centrum Nauki w Polsce (NCN).
Stosujemy podejście multimodalne, łącząc nieśmiertelne linie komórkowe neuronów i mikrogleju, mikroglej pochodzący z komórek iPS oraz organy mózgowe, transgeniczne i dzikie modele gryzoni oraz różnorodne etnicznie kohorty ludzkie. Nasza praca koncentruje się na wyjaśnieniu ról nienaodkodowujących RNA i dysregulacji metabolicznych w międzygeneracyjnym przekazywaniu ryzyka chorób wywołanych traumą.
Grupa Badawcza Synaptogenezy
Prowadzimy multidyscyplinarne badania mające na celu zrozumienie mechanizmów regulujących powstawanie i organizację synaps w ośrodkowym układzie nerwowym oraz w mięśniach szkieletowych. Badania prowadzone są na oczyszczonych białkach, hodowlach komórek pierwotnych i unieśmiertelnionych, zwierzętach z indukowaną delecją badanych genów (system Cre-LoxP) oraz transgenicznych.
Grupa Badawcza Biologii Astrocytów
Dążymy w swoich badaniach do zrozumienia funkcji astrocytów w regulacji fizjologicznych procesów w mózgu oraz konsekwencji ich zaburzeń. W poprzednich latach nasza grupa odkryła nowy mechanizm łączący nieprawidłowości w ekspresji genów specyficznych dla astrocytów z neurobiologicznymi zaburzeniami typowymi m.in. dla depresji.
Grupa Badawcza Mechanizmów Neurodegeneracji
Badamy podstawy molekularne chorób neurodegeneracyjnych. W szczególności dążymy do zrozumienia, w jaki sposób w starzejących się komórkach zawodzi kontrola jakości białek, co powoduje, że są one podatne na choroby neurodegeneracyjne. Naszym celem jest zidentyfikowanie nowych strategii przeciwdziałania tym śmiertelnym chorobom w oparciu o wiedzę zdobytą w wyniku prowadzonych badań.
Grupa Badawcza Onkologii Neurofizjologicznej
Naszym celem jest zrozumienie neurogennej regulacji procesów nowotworzenia i związanego z tym bólu. Stosując najnowocześniejsze techniki (m.in. obrazowanie optyczne in vivo, elektrofizjologię i optogenetykę), selektywnie monitorujemy i modulujemy aktywność genetycznie zdefiniowanych populacji neuronów, aby zbadać ich wpływ na biologię nowotworu.
Pozostali naukowcy
dr Michał Malewicz
Rozpocząłem swoją pracę naukową na Uniwersytecie Warszawskim, broniąc pracy magisterskiej z biologii molekularnej, która dotyczyła genetyki metabolizmu RNA w mitochondriach drożdży. Następnie dołączyłem do Instytutu Technologii w Karlsruhe (Niemcy) jako doktorant, gdzie badałem funkcjonowanie układu odpornościowego u genetycznie zmodyfikowanych myszy.
Na studia podoktorskie przeniosłem się do Sztokholmu (Szwecja), aby pracować w Instytucie Badań nad Rakiem Ludwiga (związanym z Noblowskim Instytutem Karolinska), gdzie opracowałem nowe metody biochemiczne do badania interakcji białko-białko, które doprowadziły do identyfikacji sierocych receptorów jądrowych NR4A jako nowych białek zaangażowanych w odpowiedź na uszkodzenia DNA u ssaków.
W 2012 roku zostałem mianowany niezależnym kierownikiem grupy badawczej w MRC Toxicology Unit (Wielka Brytania), gdzie stworzyłem swoją pierwszą grupę naukową zajmującą się mechanizmami naprawy DNA. W MRC moja pracownia odkryła białko PAXX – nowy czynnik uczestniczący w naprawie DNA szlakiem NHEJ, a następnie wykazała, że PAXX stymuluje naprawę DNA poprzez ukierunkowanie aktywności polimeraz DNA w miejscu uszkodzenia.
W 2019 roku wróciłem do Niemiec, by objąć stanowisko dyrektora ds. badań i odkrywania leków w powstającym przedsiębiorstwie biotechnologicznym Genome Biologics, gdzie kierowałem pracami zespołu badawczego nad nową technologią organoidów serca, mającą na celu opracowanie systemu in vitro do badania toksyczności nowych kandydatów na leki.
Od końca 2020 roku kieruję Laboratorium Dynamiki Genomu (Łukasiewicz – PORT, Polska), którego misją jest badanie mechanizmów odpowiedzi na uszkodzenia DNA oraz ich związku z rozwojem nowotworów, z wykorzystaniem technologii edytowania genomu CRISPR/Base editing oraz zaawansowanych modeli chorób, takich jak organoidy ludzkie pochodzące z komórek iPSC.
dr hab. Witold Konopka
Witold uzyskał stopień doktora nauk biologicznych w zakresie neurobiologii w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN w Warszawie. W trakcie studiów doktoranckich opracował procedurę tworzenia zwierząt transgenicznych (myszy i szczurów) w Instytucie Nenckiego.
Następnie przez kilka lat odbywał staż podoktorski w Niemieckim Centrum Badań nad Rakiem (DKFZ) w Heidelbergu, gdzie zapoczątkował badania nad kontrolowanym przez mózg metabolizmem zależnym od mikroRNA w neuronach. Od kilku lat kieruje Pracownią Modeli Zwierzęcych w Instytucie Nenckiego, kontynuując badania nad modelami zwierzęcymi w kontekście funkcji poznawczych i metabolizmu.
W Instytucie Nenckiego pełnił również funkcję zastępcy dyrektora ds. naukowych. Od marca 2021 roku Witold Konopka kieruje Grupą Badawczą Neuroplastyczności i Metabolizmu w Łukasiewicz – PORT.
dr Jakub Chwastek
Jakub uzyskał stopień doktora w dziedzinie neuropsychofarmakologii w Instytucie Farmakologii w Krakowie, gdzie odbył również pierwszy staż podoktorski. W trakcie doktoratu badał neuroprotekcyjne działanie inhibitora kinazy ATM w modelach in vitro. Następnie zajmował się rolą synowiocytów w rozwoju choroby zwyrodnieniowej stawów oraz potencjalnymi terapiami opartymi na komórkach macierzystych, wykorzystując modele zwierzęce i komórkowe.
dr Jolanta Żelasko
Jolanta ukończyła biotechnologię na Uniwersytecie Przyrodniczym we Wrocławiu oraz biologię na Uniwersytecie Wrocławskim. Obecnie jest przed obroną pracy doktorskiej na Uniwersytecie Wrocławskim. W ramach programu Erasmus zdobywała doświadczenie laboratoryjne na Université catholique de Louvain w Belgii, a także jako stażystka w Instytucie Immunologii i Terapii Doświadczalnej im. Hirszfelda PAN. W naszym laboratorium Jola pracuje jako kierownik laboratorium, odpowiadając za kontrolę budżetu, zamówienia oraz organizację i dokumentację pracy laboratoryjnej.