Dofinansowanie z Narodowego Centrum Nauki uzyskały badania dr. hab. Marka Wagnera nad rolą wrodzonych komórek limfoidalnych w rozwoju czerniaka i prace nad nowym narzędziem oceny bezpieczeństwa biowęgla realizowane z udziałem prof. Andrzeja Białowca.
Tegoroczna edycja konkursów OPUS i SONATA była największą w dotychczasowej historii Narodowego Centrum Nauki. Do samego konkursu OPUS 30 złożono 2091 wniosków – blisko 15 proc. więcej niż rok wcześniej – a do finansowania zakwalifikowano 279 projektów.
Nowe spojrzenie na odporność przeciwnowotworową w czerniaku
Projekt dr. hab. Marka Wagnera pt. „Badanie roli ILC2 w kształtowaniu naczyń krwionośnych w czerniaku” uzyskał finansowanie w wysokości blisko 4 mln zł i został najwyżej ocenionym projektem w panelu NZ4 konkursu OPUS 30. W panelu tym złożono 116 wniosków, spośród których finansowanie otrzymało jedynie 14 projektów.
Mimo znaczącego postępu w immunoterapii skuteczne leczenie czerniaka nadal nie jest możliwe u wszystkich pacjentów. Dlatego poszukiwanie nowych mechanizmów odpornościowych zaangażowanych w kontrolę wzrostu nowotworów pozostaje jednym z ważnych wyzwań współczesnej onkologii.
Badania dr. hab. Marka Wagnera, lidera Grupy Badawczej Odporności Wrodzonej z Centrum Diagnostyki Populacyjnej, koncentrują się na grupie 2 wrodzonych komórek limfoidalnych, czyli ILC2. To stosunkowo niedawno odkryta populacja komórek odpornościowych, licznie występująca w tkankach barierowych m.in. w skórze, której funkcja w nowotworach, zwłaszcza w czerniaku, pozostaje nadal słabo poznana.
Celem projektu jest zbadanie molekularnych i komórkowych mechanizmów regulujących interakcje pomiędzy komórkami ILC2 a komórkami śródbłonka naczyń krwionośnych w czerniaku. Uzyskane wyniki pozwolą lepiej zrozumieć rolę tych oddziaływań w kształtowaniu mikrośrodowiska nowotworowego i mogą stanowić podstawę do opracowania nowych strategii terapeutycznych.
Lepsze zrozumienie tych procesów może przyczynić się do identyfikacji nowych celów terapeutycznych i opracowania innowacyjnych strategii wspomagających leczenie czerniaka i innych nowotworów litych.
Nowe narzędzie oceny bezpieczeństwa biowęgla
Finansowanie w konkursie OPUS 30 otrzymał także projekt CRMMTool pt. „Wskaźnik Carbon Relative Molar Mass jako nowe narzędzie oceny stabilności chemicznej i bezpieczeństwa środowiskowego biowęgla”. Liderem projektu jest Szkoła Główna Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie, a kierownikiem projektu – dr Ewa Syguła. Łukasiewicz – PORT pełni rolę partnera, a kierownikiem projektu po stronie instytutu jest prof. Andrzej Białowiec, kierujący Grupą Badawczą Inżynierii Biomateriałów i Technologii Środowiskowych w Centrum Inżynierii Materiałowej.
Wartość projektu wynosi 404 216 zł, z czego 138 470 zł przypada na działania realizowane w Łukasiewicz – PORT. Projekt dotyczy opracowania sposobu oceny, czy biowęgiel jest nie tylko stabilny chemicznie, ale także bezpieczny dla środowiska.
Biowęgiel powstaje w procesie pirolizy biomasy, czyli jej ogrzewania bez dostępu tlenu. Dzięki zdolności do długotrwałego magazynowania węgla oraz możliwościom zastosowania m.in. w rolnictwie, poprawie właściwości gleb, retencji wody, rekultywacji terenów zdegradowanych i zagospodarowaniu odpadów organicznych, jest uznawany za jedno z obiecujących narzędzi wspierających ochronę klimatu i gospodarkę o obiegu zamkniętym.
Nie każdy biowęgiel ma takie same właściwości. Podczas jego produkcji lub przechowywania mogą pojawiać się lotne związki organiczne, w tym związki potencjalnie niebezpieczne. Obecne metody oceny biowęgla koncentrują się przede wszystkim na jego stabilności chemicznej, ale nie pokazują bezpośrednio, czy materiał może emitować lotne związki organiczne.
Celem projektu jest sprawdzenie, czy wskaźnik CRMM (Carbon Relative Molar Mass) opracowany przez prof. Andrzeja Białowca może stać się narzędziem łączącym ocenę stabilności chemicznej biowęgla z oceną ryzyka emisji lotnych związków organicznych. W Łukasiewicz – PORT prowadzone będą specjalistyczne analizy właściwości chemicznych i strukturalnych biowęgli, m.in. analizy składu pierwiastkowego, powierzchni i grup funkcyjnych. Dane te będą kluczowe do weryfikacji wskaźnika CRMM i opracowania „Mapy Bezpieczeństwa Biowęgla”, która ma pomóc klasyfikować biowęgle według ich stabilności chemicznej i bezpieczeństwa środowiskowego.
Wyniki projektu mogą w przyszłości wesprzeć opracowanie nowych standardów jakości i certyfikacji biowęgla. Mogą także pomóc producentom optymalizować proces wytwarzania, a użytkownikom – wybierać materiały bezpieczniejsze dla środowiska.
