Astrocyte Exosome Cargo as a Mediator of Non-Cell-Autonomous Neurodegeneration in Huntington’s Disease – AstroExo-HD

Choroba Huntingtona (HD) jest śmiertelną chorobą neurodegeneracyjną, dotykającą około 10–13 osób na 100 000 mieszkańców Europy i generującą roczne koszty społeczne przekraczające 3 miliardy euro. Pomimo wieloletnich badań nadal nie istnieje terapia, która zatrzymuje lub spowalnia postęp choroby, a obecnie stosowane biomarkery wykrywają uszkodzenia na późnym etapie, nie zapewniają swoistości komórkowej lub wymagają inwazyjnych procedur.

Projekt AstroExo-HD odpowiada na te wyzwania poprzez badanie nowego mechanizmu chorobowego, zgodnie z którym zaburzenia proteostazy w astrocytach prowadzą do nieprawidłowej sygnalizacji za pośrednictwem pęcherzyków zewnątrzkomórkowych (EV) i przyczyniają się do dysfunkcji neuronów. W projekcie wykorzystywane są bezpośrednio reprogramowane, pochodzące od pacjentów astrocyty i neurony, które zachowują molekularne cechy starzenia, stanowiąc wyjątkowo trafny model późno ujawniającej się postaci HD.

Interdyscyplinarne podejście łączy profilowanie multiomiczne (proteomika i sekwencjonowanie RNA), zaawansowaną analizę bioinformatyczną oraz funkcjonalną walidację w neuronach pochodzących od pacjentów. Celem jest identyfikacja i charakterystyka składników EV odpowiedzialnych za procesy chorobowe. Takie

podejście mechanistyczne wzmacnia powiązanie między odkryciami podstawowymi a ich zastosowaniem translacyjnym.

Oczekiwane rezultaty obejmują wysokiej jakości zbiory danych molekularnych, listę priorytetowych kandydatów transportowanych przez EV oraz testy funkcjonalne możliwe do zastosowania również w innych chorobach neurodegeneracyjnych, takich jak ALS, FTD czy choroba Alzheimera. Projekt tworzy podstawy dla opracowania nowej generacji, minimalnie inwazyjnych biomarkerów możliwych do oznaczania w płynach ustrojowych oraz wspiera rozwój innowacyjnych strategii terapeutycznych, w tym podejść opartych na nanociałach.

Łącząc doskonałość naukową, upowszechnianie wiedzy oraz zarządzanie innowacjami, AstroExo-HD przyczynia się do wzmacniania wiodącej roli Europy w badaniach nad medycyną precyzyjną w chorobach neurodegeneracyjnych.