Polska Mapa Infrastruktury Badawczej to zestawienie najważniejszych dla kraju unikalnych urządzeń, laboratoriów i systemów badawczych, które tworzą strategiczne zaplecze dla prowadzenia badań naukowych. W jej najnowszej, zaktualizowanej edycji znalazły się trzy projekty infrastrukturalne realizowane z udziałem naukowców Łukasiewicz – PORT związane z medycyną translacyjną, biobankowaniem i badaniami nad mózgiem.
Strategiczna infrastruktura dla polskiej nauki
Mapa obejmuje przedsięwzięcia szczególnie istotne dla krajowego systemu badań i innowacji. W latach 2024–2026 Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego przeprowadziło jej aktualizację. W procesie oceny uczestniczyło blisko 300 recenzentów krajowych i zagranicznych, a na zaktualizowanej liście znalazło się łącznie 165 infrastruktur.
Jak podkreśla minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek, „duże, strategiczne infrastruktury badawcze skupiają wokół siebie najlepszych badaczy oraz innowacyjne przedsiębiorstwa”. Wpis na PMIB nie tylko potwierdza potencjał naukowy danego przedsięwzięcia, lecz także otwiera możliwości jego dalszego rozwoju, finansowania, współpracy z partnerami w kraju i za granicą.
Wspólne zasoby dla badań biomedycznych
Dr hab. Patrycja Gazińska reprezentuje Łukasiewicz – PORT w Polskiej Sieci Biobanków BBMRI.pl. To ogólnopolska sieć łącząca biobanki, ich zasoby i kompetencje eksperckie. Jej dalsza rozbudowa ma ułatwiać bezpieczne gromadzenie, udostępnianie i ponowne wykorzystywanie materiału biologicznego oraz związanych z nim danych na potrzeby nauki.
BBMRI.pl działa w europejskim ekosystemie BBMRI-ERIC, zwiększając możliwości udziału polskich jednostek w międzynarodowych inicjatywach z zakresu biobankowania i biomedycyny.
Nowoczesne zaplecze dla medycyny translacyjnej
Dr hab. Grzegorz Chodaczek jest zaangażowany w tworzenie Centrum Bioobrazowania i Fenotypowania Precyzyjnego dla Medycyny Translacyjnej – PrecBioMed. Centrum ma wspierać prace nad chorobami nowotworowymi i chorobami układu nerwowego. Jego potencjał będzie opierał się na połączeniu zaawansowanych metod obrazowania, precyzyjnego fenotypowania i modeli badawczych, które pozwalają lepiej poznawać mechanizmy chorób oraz opracowywać nowe strategie diagnostyczne i terapeutyczne.
Projekt łączy kompetencje Łukasiewicz – PORT, Instytutu Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN oraz Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu.
Cyfrowa infrastruktura dla badań nad mózgiem
Dr Mateusz Kucharczyk rozwija w Łukasiewicz – PORT EBRAINS-PL – otwartą infrastrukturę cyfrową dla badań naukowych związanych z mózgiem. Celem projektu jest stworzenie środowiska umożliwiającego łączenie i analizę danych dotyczących układu nerwowego, zwłaszcza mózgu, oraz korzystanie ze specjalistycznych narzędzi cyfrowych i zasobów obliczeniowych. Ma to sprzyjać współdziałaniu zespołów reprezentujących różne dyscypliny i zwiększać skalę prowadzonych prac naukowych.
EBRAINS-PL jest rozwijany w powiązaniu z europejską infrastrukturą EBRAINS, integrującą dane, narzędzia i zasoby wykorzystywane w neuronauce.
Większa widoczność i nowe możliwości współpracy
Obecność na Polskiej Mapie Infrastruktury Badawczej sprzyja budowaniu konsorcjów oraz rozwijaniu współpracy z uczelniami, instytutami badawczymi, ośrodkami klinicznymi i partnerami zagranicznymi.
W przypadku BBMRI.pl i EBRAINS-PL ten wymiar ma bezpośrednio charakter europejski. PrecBioMed wzmacnia z kolei więzi między wrocławskimi jednostkami naukowymi i medycznymi, budując potencjał regionu w zakresie biomedycyny i medycyny translacyjnej.
Działania te są także spójne z kierunkiem wyznaczanym przez funkcjonujące w Łukasiewicz – PORT Centrum P4Health, które łączy badania nad nowotworami i chorobami mózgu z zaawansowanym fenotypowaniem, biobankowaniem, analizą danych biologicznych i tworzeniem modeli chorób. Jego celem jest budowanie zaplecza dla medycyny predykcyjnej, prewencyjnej, personalizowanej i partycypacyjnej.
